İş Güvenliği Kurulu Nasıl Oluşturulur? Kimlerden Oluşur?
İş güvenliği kurulu, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının planlı, koordineli ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesi amacıyla oluşturulan yasal bir yapıdır. Kurulun çalışma esasları 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir.
Yönetmeliğe göre;
“Elli (50) ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren kurul oluşturmak zorundadır.”
Tehlike sınıfı gözetilmeksizin bu şartı sağlayan tüm işyerlerinde kurul zorunludur.
Yönetmelik gereği kurul aşağıdakilerden oluşur:
İşveren veya işveren vekili (Kurul Başkanı)
İşyeri hekimi
İş güvenliği uzmanı
İnsan kaynakları, personel veya sendika temsilcisi
Çalışan temsilcisi
Formen, ustabaşı veya benzeri bir birim temsilcisi (varsa)
Diğer sağlık personeli (zorunluluk kapsamındaysa)
Formen/ustabaşı gibi birim temsilcisinin kurulda yer alması işyerinde varsa mümkündür, bulunmaması halinde zorunluluk yoktur.
Kurul sekreterliği konusu işyerlerinde sık karıştırılan bir noktadır.
Yönetmeliğe göre:
İş güvenliği uzmanının tam zamanlı görev yaptığı işyerlerinde kurul sekreteri iş güvenliği uzmanıdır.
İş güvenliği uzmanının kısmi süreli çalıştığı işyerlerinde kurul sekreteri insan kaynakları, personel işleri veya sendika temsilcisi tarafından yürütülür.
Kurulun temel görevleri yönetmelikte açık şekilde belirtilmiştir. Bunlar arasında:
İş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi
Risk değerlendirme sonuçlarının incelenmesi
Acil durum planlarının görüşülmesi
Sağlık ve güvenlik eğitimlerinin planlanması
Çalışma ortamı gözetimi sonuçlarının değerlendirilmesi
İyileştirme önerilerinin karara bağlanması
Mevzuat değişikliklerinin işverene aktarılması
Kurul kararları işveren tarafından uygulanmak zorundadır.
Toplantı sıklığı işyerinin tehlike sınıfına göre değişir:
Çok tehlikeli işyerlerinde: Ayda bir
Tehlikeli işyerlerinde: İki ayda bir
Az tehlikeli işyerlerinde: Üç ayda bir
Olağanüstü durumlarda kurul başkanı toplantıyı öne alabilir.
Toplantı prosedürü şu şekildedir:
Toplantı gündemi, toplantıdan en az 48 saat önce kurul üyelerine bildirilir.
Toplantıda gündem maddeleri, iyileştirme önerileri ve ek talepler görüşülür.
Ulaşılan kararlar karara bağlanır ve kurul defterine yazılır.
Toplantı sonunda kararlar imzalanarak yürürlüğe alınır.
Bu prosedür denetimlerde doğrudan kontrol edilen başlıklardan biridir.
Saha uygulamalarında sık sorulan bir konu da budur.
Mevzuata göre kurul defterinin noter onaylı olmasına ilişkin zorunluluk bulunmamaktadır. Ancak uygulamada şirketler:
Düzenin sağlanması,
Kayıtların resmiyet kazanması,
Denetimlerde tartışma yaratmaması amacıyla
defterlerini noterden tasdik ettirebilmektedir. Bu bir uygulama tercihi olup zorunluluk değildir.
Kurul zorunlu olduğu halde oluşturulmaması halinde:
Denetimlerde uygunsuzluk tespiti yapılır,
İdari yaptırım uygulanabilir,
İş kazalarında işverenin hukuki sorumluluğu artar,
Meslek hastalıklarında süreç aleyhe ilerleyebilir.
Bu nedenle kurulun yalnızca kurulması değil etkin çalışması önemlidir.
İstanbul’da birçok işletme kurul süreçlerinde profesyonel destek ihtiyacı duymaktadır. Dikkat OSGB olarak:
Kurulun mevzuata uygun oluşturulması
Üye rol ve görev dağılımlarının yapılması
Toplantı planlaması
Gündem belirleme
Dokümantasyon ve defter tutma
Denetim uyumluluğu
Uygulama takip raporlaması
alanlarında işyerlerine destek sağlamaktayız.
Toplantıya tüm üyeler katılmak zorunda mı?
Kurul, kurul üyelerinin salt çoğunluğu ile toplanır.
Kararlar bağlayıcı mı?
Evet, işveren tarafından uygulanmak zorundadır.
Kurul sadece tehlikeli işyerleri için mi geçerlidir?
Hayır, çalışan sayısı ve süre şartını sağlayan tüm işyerleri kapsam dahilindedir.